နိဒါန်း
ကရင်နီပြည်ကြားကာလလွှတ်တော် (KSIP) ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့ တွင် ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ် ၁၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကရင်နီပြည် ကြားကာလ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက်အရ ဥပဒေပြုရေး မဏ္ဍိုင်၏ လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဤစာမျက်နှာသည် လွှတ်တော်၏ နှစ်နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာကို ပြည်သူသို့ အကျဉ်းချုပ် တင်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းအကျဉ်း
ကရင်နီပြည်ကြားကာလလွှတ်တော်၏ ဇာတ်လမ်းသည် မတရားသိမ်းယူခံရသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုနှင့် ထိုသိမ်းယူမှုကို လက်မခံသော ပြည်သူများထံမှ စတင်ပါသည်။ ထိုကန့်ကွက်တော်လှန်မှုမှ ကရင်နီပြည်အတွက် တရားဝင် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တစ်ရပ် တည်ထောင်နိုင်ခဲ့သည့် ခရီးကို အောက်တွင် တင်ပြထားသည်။
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှုနှင့် မညှိမယိုင် ရပ်တည်ခြင်း
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ တွင် စစ်တပ်က တိုင်းပြည်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော ကရင်နီပြည်မှ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များက စစ်ကောင်စီကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့သည် ကရင်နီပြည်အတွင်းရှိ ပြည်သူ့ ခုခံတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ ရပ်တည်ကာ အရပ်သား အုပ်ချုပ်ရေး ပြန်လည် ဖြစ်ထွန်းရေး တောင်းဆိုသော နိုင်ငံအနှံ့ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံရေး ဟာကွက်ကို ဖြည့်ဆည်းခြင်း (၂၀၂၁–၂၀၂၂)
တိုင်းပြည်အနှံ့ မတည်ငြိမ်မှုနှင့် နိုင်ငံရေး ဟာကွက် ပျံ့နှံ့လာသည်နှင့်အမျှ ကရင်နီပြည်အတွက် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင် ဦးဆောင်မှု လိုအပ်လာသည်။ ကရင်နီပြည် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရေး ကောင်စီ (KSCC) ကို ပြည်နယ်၏ နိုင်ငံရေး ကိစ္စရပ်များကို ဦးဆောင်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ထိုကောင်စီ၏ မရှိမဖြစ် မဏ္ဍိုင်တစ်ခုအဖြစ် အခြား တော်လှန်ရေး အင်အားစုများနှင့်အတူ ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
ကရင်နီပြည် ကြားကာလ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက် — ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၈
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့ တွင် KSCC က ကျင်းပခဲ့သော ကောင်စီ ညီလာခံ၌ ကရင်နီပြည် ကြားကာလ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုစီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက်အရ ကြားကာလအတွင်း ကရင်နီပြည်အတွက် ဥပဒေပြုရေး မဏ္ဍိုင်ကို ဆောင်ရွက်ရန် ဥပဒေပြုရေး ကော်မတီ ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ဖြစ်လာခြင်း — ၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၂၄
ဥပဒေပြုရေး ကော်မတီ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များသည် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် တစ်ရပ်လုံး၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် ညီတူဖြစ်ပြီး၊ ဥပဒေပြုရေးသည် အုပ်ချုပ်ရေး၏ မဏ္ဍိုင် သုံးရပ်အနက် တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်တိုင်းက အဖွဲ့၏ အမည်ပြောင်းရန် KSCC ထံ အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပြီး တညီတညွတ်တည်း သဘောတူညီခြင်းဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့ တွင် ထိုကော်မတီကို ကရင်နီပြည်ကြားကာလလွှတ်တော် (KSIP) အဖြစ် တရားဝင် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး လွှတ်တော် လုပ်ငန်းများကို စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
ပထမ နှစ်နှစ်တာ (၂၀၂၃–၂၀၂၅)
၂၀၂၃ ဩဂုတ်မှ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်အတွင်း လွှတ်တော်က ပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃ ကြိမ်နှင့် အရေးပေါ် အစည်းအဝေး ၁ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဥပဒေ ၂ ခု ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ ယခင် ဥပဒေ ၁၃ ခု အတည်ပြုခြင်း၊ အကြီးတန်း တရားရေးနှင့် စာရင်းစစ် ခန့်အပ်ခြင်းများ အတည်ပြုခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ကရင်နီပြည်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များသို့ သွားရောက်ပြီး ပြည်သူများနှင့် တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံခြင်း၊ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဝန်ထမ်းများအတွက် စွမ်းရည် မြှင့်တင်ရေး သင်တန်းများ ပို့ချခြင်း၊ အရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
- ၂၀၂၁၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခြင်း
ကရင်နီပြည်မှ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များက စစ်ကောင်စီကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ နိုင်ငံအနှံ့ ပြည်သူ့ ခုခံတော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
- ၂၀၂၁–၂၀၂၂ကောင်စီ ဖွဲ့စည်းကရင်နီပြည် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရေး ကောင်စီ (KSCC)
နိုင်ငံရေး ဟာကွက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များသည် အဓိက မဏ္ဍိုင်တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။
- ၂၀၂၃၊ ဇန်နဝါရီ ၁၈သဘောတူညီချက်ကရင်နီပြည် ကြားကာလ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက် အတည်ပြု
KSCC ကောင်စီ ညီလာခံတွင် ကြားကာလ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက်ကို အတည်ပြုကာ ဥပဒေပြုရေး ကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
- ၂၀၂၃၊ ဩဂုတ် ၂၄တည်ထောင်KSIP ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်
KSCC ၏ တညီတညွတ်တည်း ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ဥပဒေပြုရေး ကော်မတီကို ကရင်နီပြည် ကြားကာလလွှတ်တော် အဖြစ် အမည်ပြောင်းကာ အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးဖြင့် တရားဝင် ဥပဒေပြုလုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့သည်။
- ၂၀၂၄၊ မတ်–ဇွန်ကွင်းဆင်းပထမဆုံး ကွင်းဆင်းခရီးစဉ်များ
ကိုယ်စားလှယ်များသည် ၁၇ မြို့နယ်အနက် ၅ မြို့နယ်သို့ သွားရောက်ပြီး ပြည်သူများနှင့် တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
- ၂၀၂၄၊ စက်တင်ဘာ ၆ဥပဒေကရင်နီပြည် ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း
စတုတ္ထ ပုံမှန် အစည်းအဝေးတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ယခင် ဥပဒေ ၁၃ ခုကိုလည်း ဆက်လက် အသုံးပြုရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။
- ၂၀၂၄၊ နိုဝင်ဘာ ၁၈ဥပဒေကရင်နီ ပူးပေါင်း ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ ဥပဒေ
ပဉ္စမ ပုံမှန် အစည်းအဝေးတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
- ၂၀၂၅၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ခန့်အပ်ခြင်းစာရင်းစစ်ချုပ် အတည်ပြု
ကရင်နီပြည် စာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် ဒုတိယ စာရင်းစစ်ချုပ်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။
- ၂၀၂၅၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ဘဏ္ဍာရေး၂၀၂၅ IEC ဘတ်ဂျက် အတည်ပြု
ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာရေး ကြီးကြပ်ရေး ကော်မတီ၏ တွေ့ရှိချက်များဖြင့် အတည်ပြုခဲ့သည်။
- ၂၀၂၅၊ ဩဂုတ် ၂၄မှတ်တိုင်နှစ်နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်
KSIP က ၎င်း၏ နှစ်နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာကို ပြည်သူသို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဖွဲ့စည်းပုံ
လွှတ်တော်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦး ပါဝင်သည် —
- ဥက္ကဋ္ဌ (နာယက) ၁ ဦး
- ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ၂ ဦး
- ကိုယ်စားလှယ် ၁၂ ဦး
အဖွဲ့ဝင်များမှာ အမျိုးသား ၁၂ ဦး (၈၀%) နှင့် အမျိုးသမီး ၃ ဦး (၂၀%)ဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်တွင် လုပ်ငန်းကော်မတီများနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အတွင်းရေးမှူးရုံးတို့ လည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ရည်ရွယ်ချက်
- သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြည်သူများက လွှတ်တော်၏ လုပ်ငန်းများကို နားလည်အောင် ကူညီပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ရန်။
- လွှတ်တော်၏ လုပ်ငန်း ရလဒ်များနှင့် စိန်ခေါ်မှုများကို ကရင်နီပြည်သူများထံ မျှဝေရန်။
- ပြည်သူ့ထံမှ ထင်မြင်ချက်နှင့် အကြံပြုချက်များ ရယူရန်။
ဥပဒေပြုလုပ်ငန်း
- ကရင်နီပြည် ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ — ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့၊ စတုတ္ထ ပုံမှန် အစည်းအဝေးတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
- ကရင်နီပြည်တွင် ဆက်လက် အသုံးပြုရန် ယခင် ဥပဒေ ၁၃ ခု ကို နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး စံနှုန်းများနှင့် ကရင်နီ ကြားကာလ စီစဉ်ဆောင်ရွက်ချက်နှင့် အညီ အတည်ပြုခဲ့သည်။
- ကရင်နီ ပူးပေါင်း ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ ဥပဒေ — ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့၊ ပဉ္စမ ပုံမှန် အစည်းအဝေးတွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
- ကရင်နီပြည် တရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီး ၃ ဦးကို အတည်ပြုခြင်း၊ ကရင်နီပြည် စာရင်းစစ်ချုပ်နှင့် ဒုတိယ စာရင်းစစ်ချုပ်ကို ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ တွင် အတည်ပြုခြင်း။
- ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာရေး ကြီးကြပ်ရေး ကော်မတီ၏ တွေ့ရှိချက်များဖြင့် ၂၀၂၄ နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီ (IEC) ၏ ဘတ်ဂျက် ခန့်မှန်းခြေများ အတည်ပြုခြင်း။
ပထမနှစ်အတွင်း ကျင်းပခဲ့သော အစည်းအဝေးများ
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၂၄ မှ ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၂၄ အတွင်း လွှတ်တော်က ပုံမှန် အစည်းအဝေး ၃ ကြိမ် နှင့် အရေးပေါ် အစည်းအဝေး ၁ ကြိမ် ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းတွင်လည်း ထပ်မံ ပုံမှန် အစည်းအဝေးများ ဆက်လက် ကျင်းပခဲ့သည်။
မြေပြင် ကွင်းဆင်းမှု
ကိုယ်စားလှယ်များသည် ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာနှင့် ၂၀၂၅ အတွင်း ကရင်နီပြည် ၁၇ မြို့နယ်အနက် ၆ မြို့နယ်သို့ သွားရောက်ပြီး ပြည်သူများနှင့် တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံခဲ့ကာ နောက်ထပ် တစ်မြို့နယ်နှင့်လည်း အွန်လိုင်းမှ တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်တိုင် ခိုင်မာအောင် စွမ်းရည် မြှင့်တင်ရေး သင်တန်းများ၊ အရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းများ၊ အတွင်းပိုင်း အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ရှေ့ဆက် ဆောင်ရွက်မည့် လုပ်ငန်းများ
- ကရင်နီပြည် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေ (မူကြမ်း) ပြဋ္ဌာန်းရန်။
- ကရင်နီပြည် ဝန်ထမ်းများဆိုင်ရာ ဥပဒေ (မူကြမ်း) ပြဋ္ဌာန်းရန်။
- မူးယစ်ဆေးနှင့် စိတ်ကိုပြောင်းလဲစေသော ဆေးဝါးများဆိုင်ရာ ဥပဒေ (မူကြမ်း) ပြဋ္ဌာန်းရန်။
- ကရင်နီ အမျိုးသမီးများကို အကြမ်းဖက်မှုမှ ကာကွယ်ရေး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းရန်။
- ပြည်သူ့ တွေ့ဆုံပွဲများ၊ ပါဝင်သက်ဆိုင်သူများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပွဲများ၊ ကျွမ်းကျင်သူ ဆွေးနွေးပွဲများ ထပ်မံ ပြုလုပ်ရန်၊ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ဥပဒေများကို ပြန်လည် သုံးသပ်ရန်၊ ဝန်ထမ်း စွမ်းရည် ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ရန်နှင့် ကရင်နီပြည်တွင်း ကဏ္ဍပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ပိုမို တိုးချဲ့ရန်။
စိန်ခေါ်မှုများ
- ဘဏ္ဍာရေး အရင်းအမြစ် အကန့်အသတ် ရှိခြင်း။
- လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် အကန့်အသတ် ရှိခြင်း။
- လုပ်ငန်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လုံခြုံရေး စိန်ခေါ်မှုများ။
- ဆက်သွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာ ကန့်သတ်ချက်များ။
ပြောစရာ ရှိပါသလား?
လွှတ်တော်က ပြည်သူ့အသံကို နားထောင်ရန် ကတိပြုထားသည်။ ပေးပို့ချက်များသည် အမည်မဖော်၊ ပို့ဆောင်ရာတွင် စာဝှက်ပြီး လျှို့ဝှက်စွာ သိမ်းဆည်းပါသည်။
သင့်အသံ ပေးပို့ရန် →အကိုးအကား — ကရင်နီပြည်ကြားကာလလွှတ်တော်၏ နှစ်နှစ်ပြည့် အစီရင်ခံစာ၊ ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၄ ထုတ်ပြန်။
